30. mars 2026

Alþjóðasamvinna á krossgötum: Hvert stefnir Ísland?

Árlega ráðstefnan "Alþjóðasamvinna á krossgötum: Hvert stefnir Ísland" fer fram 14. apríl næstkomandi í Norræna húsinu.
Um ráðstefnuna

📢 Árleg ráðstefna Alþjóðamálastofnunar Háskóla Íslands, utanríkisráðuneytisins og Norræna hússins í samstarfi við Félag stjórnmálafræðinga og Stofnun stjórnsýslufræða og stjórnmála verður haldin í Norræna húsinu þriðjudaginn 14. apríl næstkomandi.

🌎 Í ár eins og síðastliðin ár bjóðum við til samtals þar sem við kryfjum alþjóðamálin og þær áskoranir sem við okkur blasa í alþjóðasamfélaginu í dag.

Hlekkur að streymi: https://vimeo.com/event/5856806

Dagskrá

09:30 – 09:40 | Setning ráðstefnu
Sabina Westerholm
, forstjóri Norræna hússins

Pia Hansson, forstöðumaður Alþjóðamálastofnunar Háskóla Íslands

09:40 – 10:20 | Öryggismál á tímamótum: Evrópa, NATO og nýjar línur í heimspólitíkinni

Boris Ruge, aðstoðarframkvæmdastjóri pólitískra málefna hjá Atlantshafsbandalaginu

Hermann Örn Ingólfsson, varaskrifstofustjóri á skrifstofu alþjóðapólitískra málefna hjá utanríkisráðuneytinu

Umræðustjóri: Elín Margrét Böðvarsdóttir, sérfræðingur á varnarmálaskrifstofu utanríkisráðuneytisins

10:20 – 11:10 | Ísland á umbrotatímum: Valdapólitík, vantraust og átök í alþjóðakerfinu

Dagur B. Eggerstsson, þingmaður Samfylkingarinnar og fyrrum borgarstjóri, Jón Ólafsson, prófessor í menningarfræði og rússlandsfræðum við Íslensku- og menningardeild Háskóla Íslands, Sesselja Sigurðardóttir, skrifstofustjóri laga- og stjórnsýsluskrifstofu utanríkisráðuneytisins, Svanhildur Þorvaldsdóttir, dósent við Stjórnmálafræðideild Háskóla Íslands og Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, þingmaður sjálfstæðisflokksins og sérstakur erindreki um málefni úkraínskra barna í umboði framkvæmdastjóra Evrópuráðsins

Málstofustjóri: Pia Hansson, forstöðumaður Alþjóðamálastofnunar Háskóla Íslands

11:10 – 11:25 | Kaffihlé

11:25 – 12:15 | Ísland og Norðurlönd í fókus: Innviðir, viðbúnaður og viðbragðsgeta

Erindi: Linus Owman, verkefnastjóri á sviði samfélagsöryggis og viðnámsþróttar hjá Norrænu ráðherranefndinni.

Pallborð: Hinrika Sandra Ingimundardóttir, verkefnastjóri á varnarmálaskrifstofu utanríkisráðuneytisins, Pétur Krogh Ólafsson, forstöðu­maður sjálf­bærni og öryggi innviða hjá Veitum, Árni Þór Sigurðsson, formaður Grindavíkurnefndar, og Linus Owman

Málstofustjóri: Sóley Kaldal, áhættustýringar- og öryggisverkfræðingur hjá innri endurskoðun Landsbankans

12:15 – 12:45 | Léttur hádegisverður

12:45 – 13:15 | Að grafa sig í fönn er ekki valkostur: Ísland og umheimurinn á umrótatímum

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra

Umræðustjórn: Pia Hansson, forstöðumaður Alþjóðamálastofnunar Háskóla Íslands

13:15 – 13:30 | Kaffihlé

13:30 – 14:20 | Hvaða tækifæri og áskoranir felast í því að hefja
samningaviðræður um aðild að ESB á ný?

Brynjólfur Gauti Guðrúnar Jónsson, doktorsnemi í stærðfræði, Gunnar Þór Pétursson, deildarforseti Lagadeildar Háskólans í Reykjavík, Gylfi Magnússon, prófessor við Viðskiptafræðideild Háskóla Íslands og Vilborg Ása Guðjónsdóttir, alþjóðastjórnmálafræðingur

Málstofustjóri: Ingólfur Bjarni Sigfússon, fréttamaður hjá RÚV

14:20 – 14:40 | Kaffihlé

14:40 – 15:30 | Þvert á landamæri: Gervigreind, upplýsingaóreiða og alþjóðleg glæpastarfsemi

Erindi: Flemming Splidsboel Hansen, sérfræðingur hjá dönsku alþjóðamálastofnuninni, DIIS

Pallborð: Hafsteinn Einarsson, dósent í tölvunarfræði við Háskóla Íslands, Katrín Sif Oddgeirsdóttir, afbrotafræðingur og sérfræðingur hjá greiningardeild ríkislögreglustjóra, Lára Herborg Ólafsdóttir, lögmaður hjá LEX lögmannsstofu og sérfræðingur í tæknirétti, Magni Reynir Sigurðsson, forstöðumaður CERT-IS og María Rún Bjarnadóttir, sérfræðingur í tæknilögfræði við lagadeild Háskólans í Reykjavík

Málstofustjóri: Davíð Logi Sigurðsson, deildarstjóri upplýsingadeildar utanríkisráðuneytisins

15:30 – 15:50 | Kaffihlé

15:50 – 16:50 | Hvert stefnum við? Fulltrúar stjórnmálaflokka ræða utanríkisstefnu Íslands

Pallborð: Dagbjört Hákonardóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, Pawel Bartoszek, þingmaður Viðreisnar, Sigurður Helgi Pálmason, þingmaður Flokks fólksins, Sigurður Ingi Jóhannsson, þingmaður Framsóknarflokksins, Sigríður Á. Andersen, þingmaður miðflokksins og Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins

Umræðustjórar:
Bogi Ágústsson, fjölmiðlamaður
Ólafur Þ. Harðarson, prófessor emeritus í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands

16:50 – 17:00 | Lokaorð

Guðni Th. Jóhannesson, stjórnarformaður Alþjóðmálastofnunar, Jóns Sigurðssonar prófessor í sagnfræði við Háskóla Íslands, forseti Íslands 2016 – 2024

17:00 – 18:30 | Móttaka og uppistand með Birnu Rún Eiríksdóttur

Um Málstofurnar

Öryggismál á tímamótum: Evrópa, NATO og nýjar línur í heimspólitíkinni

Á tímum mikillar óvissu í alþjóðamálum verður sjónum beint að breyttu landslagi öryggis- og varnarmála á Norður-Atlantshafi og í Evrópu. Í málstofunni verður fjallað um helstu áskoranir og framtíðarhorfur í öryggismálum, þróun sameiginlegra varna og þær pólitísku áherslur sem móta starf og stefnu Atlantshafsbandalagsins (NATO) á komandi árum. Jafnframt verður sérstaklega hugað að hlutverki smærri bandalagsríkja. Þar verður meðal annars rýnt í hvernig Ísland geti með markvissri pólitískri þátttöku, skýrri stefnumótun og áframhaldandi stuðningi við sameiginlegar varnir lagt sitt af mörkum til aukins öryggis og stöðugleika á næstu árum.

Ísland á umbrotatímum: Valdapólitík, vantraust og átök í alþjóðakerfinu

Grafið er undan alþjóðakerfinu þar sem alþjóðalög og viðmið eru virt að vettugi. Rótgróin bandalög eru undir auknum þrýstingi vegna áframhaldandi árásarstríðs Rússlands gegn Úkraínu og aukins óstöðugleika í tengslum við átökin í Miðausturlöndum sem hefur breytt forgangsröðun í öryggis- og varnarmálum á heimsvísu. Fjölþjóðlegar stofnanir og alþjóðalög eru sniðgengin sem hefur grafið undan trausti milli Evrópu og Bandaríkjanna á sama tíma og ágreiningur um verkaskiptingu, stefnu og viðbrögð við ýmsum málum hefur magnast. Í málstofunni verður fjallað um hversu mikið Ísland getur treyst á bandalög og fjölþjóðlegar stoðir á tímum aukinnar óvissu og getu landsins til að bregðast við breyttu öryggisumhverfi, verja eigin hagsmuni og leggja sitt af mörkum í alþjóðasamstarfi.

Ísland og Norðurlönd í fókus: Innviðir, viðbúnaður og viðbragðsgeta

Á tímum sem einkennast af síbreytilegri heimsmynd, óvissu í öryggisumhverfi Evrópu og aukinnar tíðni náttúruhamfara hefur mikilvægi þess efla viðnámsþrótt samfélaga orðið sífellt brýnna viðfangsefni stjórnvalda. Í þessari málstofu verður fjallað um hvernig Ísland og hin Norðurlöndin geta unnið saman því verja mikilvæga innviði, tryggja samfellu í grunnþjónustu og efla viðbúnað fyrir bæði fyrirsjáanlegum og óvæntum áföllum.

Þvert á landamæri: Gervigreind, upplýsingaóreiða og alþjóðleg glæpastarfsemi

Netglæpir hafa þróast í fjölþætta ógn sem teygir sig þvert á landamæri og er í auknum mæli knúin áfram af gervigreind. Á sama tíma hefur vaxandi upplýsingaóreiða, sem meðal annars stafar frá erlendum ríkjum og felur í sér dreifingu rangra eða villandi upplýsinga og áróðurs í þeim tilgangi grafa undan áfallaþoli samfélaga og lýðræðislegum styrk, gert það verkum mörkin milli glæpastarfsemi, upplýsingaóreiðu og þjóðaröryggis verða sífellt óskýrari.

Í pallborðsumræðunum verður fjallað um hvernig Norðurlöndin geta eflt samvinnu til bregðast betur við stafrænum ógnum þvert á landamæri. Þar sem gerendur, gögn og undirróðursherferðir teygja anga sína yfir ólíkar lögsögur er samhæfð nálgun í miðlun upplýsinga nauðsynleg, ásamt aukinni samræmingu og nánu samstarfi við alþjóðlega samstarfsaðila.